بروسلوز یکی از بیماری‌های مشترک بین انسان و دام است که به دلیل تأثیر مخرب بر صنعت دامداری و سلامت عمومی، اهمیت زیادی دارد. این بیماری توسط گونه‌های مختلف بروسلا ایجاد می‌شود و عمدتاً از طریق مصرف لبنیات آلوده و غیرپاستوریزه یا تماس مستقیم با دام آلوده منتقل می‌گردد. بررسی‌ها نشان می‌دهند که بروسلا آبورتوس و بروسلا ملیتنسیس از مهم‌ترین عوامل آلودگی در شیر خام هستند و می‌توانند به مدت طولانی در فرآورده‌های لبنی مانند پنیر و کره زنده بمانند. آزمایشات مختلفی از جمله تست حلقه‌ای شیر (MRT)، آزمایشات سرولوژیک و PCR برای تشخیص آلودگی شیر به بروسلا انجام می‌شود. . علي رغم تلاش هاي فراوان در کنترل اين بيماري ، در بسياري کشورها هنوز نواحي وجود دارد که عفونت به کرات در حال وارد كردن خسارات است. از خسارات اقتصادي اين بيماري حذف دام هاي سقط شده از گله ، کاهش توليد شير و گوشت ، ناباروري و افزايش فاصله بين دو زايش را مي توان نام برد. همچنين در برخی مطالعات، میزان آلودگی شیر خام به بروسلوز بسیار بالا گزارش شده است، که لزوم نظارت مستمر بر محصولات لبنی و اجرای استانداردهای بهداشتی را نشان می‌دهد. روش‌های پیشگیری شامل واکسیناسیون دام‌ها، کنترل بهداشت فرآورده‌های لبنی و آموزش مصرف‌کنندگان است. این پژوهش بر اهمیت اجرای سیاست‌های پیشگیرانه و نظارت دقیق بيماري بروسلوز بر زنجیره تولید شیر تأکید دارد تا از انتقال بیماری به انسان و گسترش آن جلوگیری شود.

واژه‌هاي کليدي: بروسلوز، تست حلقه شير، رايت، ٢-مرکاپتواتانول

١- مقدمه

بروسلوز يکي از عفونت‌هاي مهم مشترک بين انسان و دام در سراسر دنياست (٢٠٠٦ .Pappas et al). اين بيماري در اثر کوکوباسيل‌هاي گرم منفي جنس بروسلا ايجاد مي‌شود و باعث ايجاد بيماري در گاو، گوسفند، بز و ساير دام‌ها مي‌گردد (;١٩٩٧ ,Corbel١٩٩٧ .Solera et al).

اين بيماري به صورت حاد، تحت حاد يا مزمن عارض مي‌شود و در حيوانات، بيشتر موجب گرفتاري دستگاه تناسلي – ادراري و در انسان، معمولاً باعث ايجاد تب، تعريق، ضعف و بي حالي و کاهش وزن مي‌گردد (حاتمي، ١٣٨٥).

هر چند بروسلوز در بسياري از کشورهاي پيشرفته صنعتي کنترل شده است، اما هنوز در منطقه مديترانه، آسياي غربي، آفريقا و آمريکاي لاتين به عنوان يک مشکل اساسي مطرح است (٢٠٠٦ .Pappas et al). اين مساله موجب ضررهاي اقتصادي زيادي در صنعت دام مي‌شود، زيرا موجب کاهش توليد شير، نازايي و هزينه‌هاي زياد درمان و نگهداري مي‌گردد (١٩٩٧ ,Corbel).

در ايران وجود اين بيماري در سال‌هاي ١٣١٠ و ١٣١١ بوسيله انستيتوپاستور مورد تائيد قرار گرفت و در سال ١٣٢٣ از گاوداري‌هاي اطراف تهران جدا گرديد. گرچه در قرن اخير تحولات بزرگي در رابطه با مبارزه با اين بيماري صورت گرفته اما بسياري از مشکلات هنوز لاينحل مانده است (حاتمي، ١٣٨١).

شير مهمترين منبع تأمين کلسيم و فسفر به شمار ميرود و به علت داشتن اسيدهاي آمينه ضروري، جايگاه ويژه و مهمي در تأمين پروتئين مورد نياز بدن دارد. تحقيقات مستمر انجام گرفته در مورد مصرف فرآورده‌هاي لبني نشان داده است که ارتباط نزديک و مستمري بين مصرف اين فرآورده‌ها و سطح سلامت بيماريهاي عفوني و تنظيم فعاليت‌هاي متابوليکي بدن وجود دارد.

پژوهش‌هاي اخير نشان ميدهد افزايش بروسلوز به وسيله انواع مختلف باکتريهاي بروسلا از جمله بروسلا ملي تنسيس، بروسلا آبورتوس، بروسلا سوئيس، بروسلا کنيس و بروسلا نئوتومه ايجاد مي‌گردد. انسان به بروسلا ملي تنسيس، آبورتوس و سويس مبتلا مي‌شود (١٩٩٦ .Pacini et al). از بروسلاهاي ديگر تنها در مورد عفونت ناشي از بروسلا کنيس در کارکنان آزمايشگاه ها، دامداران و دامپزشکان گزارش شده است (٢٠٠٦ ,George).

از طرفي شير مهمترين منبع تأمين کلسيم و فسفر به شمار مي رود و به علت داشتن اسيدهاي آمينه ضروري ، جايگاه ويژه و مهمي در تأمين پروتئين مورد نياز بدن دارد. تحقيقات مستمر انجام گرفته در مورد مصرف فرآورده هاي لبني نشان داده است که ارتباط نزديک و مستمري بين مصرف اين فرآورده ها و سطح سلامت بيماري هاي عفوني و تنظيم فعاليت هاي متابوليکي بدن وجود دارد.

پژوهش هاي اخير نشان مي دهد مصرف شير و فرآورده هاي شيري در کاهش فشارخون ، افزايش چربي هاي مفيد خون ، جلوگيري از ابتلا به سرطان کولون و پيشگيري از پوکي استخوان مفيد و مؤثر است .از اين رو بهداشت و سلامت شير و فرآورده هاي آن اهميت داشته و اين به سلامت دام ها و تأمين شير سالم و عاري از آلودگي از آن ها بستگي دارد (Ranjbar و همکاران ، ٢٠١٠). اما مصرف شير خام و لبنيات غير پاستوريزه و يا تماس با دام و ترشحات دامي آلوده به ويژه ترشحات پس از سقط يا زايمان حيوان آلوده، باعث انتقال عفونت به انسان مي‌گردد. تب مالت در انسان فاقد هرگونه سيماي باليني اختصاصي مي‌باشد و علائمي نظير تب لرز، درد بدن، تعريق شبانه، علائم معده‌اي –روده اي، ادراري - تناسلي، لنفادنوپاتي، اورکيت، درگيري سيستم عصبي و افسردگي را ايجاد مي‌نمايد (٢٠٠٢ ,Refai).

هر چند که بروسلوز در دام و انتقال عفونت به جمعيت‌هاي انساني حتي بعد از گسترش کنترل براساس واکسيناسيون و برنامه‌هاي پيشگيرانه، در بخش هايي از جهان به صورت چشمگيري کاهش يافته است ؛ ولي در بخش هايي که از کانون‌هاي آندميک بالا محسوب مي‌شوند، مانند: مديترانه، خاورميانه، آفريقا، آمريکاي لاتين و بخش هايي از آسيا به خصوص عراق، ايران و ترکيه به صورت لاينحل بر جاي مانده است ( ٢٠١٢ .Spanu et al ;٢٠٠٨ .Brooks et al).

بروسلوز موجب افت بسيار چشمگير در سرمايه‌هاي اقتصادي شده و در دام‌ها موجب کاهش شديد بهره وري، کاهش توليد شير، عقيمي، نازايي و سقط طوفاني در گله‌ها خواهد شد و مانع عمده‌اي در راه تجارت و صادرات انواع دام‌ها محسوب مي‌شود. انتقال بروسلوز به انسان از طريق تماس مستقيم با بافت يا مايعات بدن حيوانات آلوده يا مصرف فراورده‌هاي شير آلوده مي‌باشد (٢٠١٢ ,Baddour). گونه‌هاي بروسلا مي‌توانند در شير خام به مدت ١٠ روز، در پنير تازه تا ٣ ماه و در بستني و خامه نيز تا مدتي زنده بمانند (٢٠٠٣ .Al Dahouk et al).

براي رديابي باکتري بروسلاروش‌هاي متعددي است که يکي از روش‌ها آزمايش حلقه‌اي شير (MRT) است. از MRT ميتوان به طور مؤثر به عنوان آزمايش غربالگري در گله‌هاي گاو شيري استفاده کرد. در صورت واکسيناسيون، در دوره خشکي و يا در صورت شيوع ورم پستان، در تعداد زيادي از حيوانات گله ممکن است نتايج مثبت کاذب اتفاق بيفتد. آزمايش حلقه‌اي شير در مورد شير پاستوريزه، هموژنيزه و يا شير بدون چربي ارزش ندارد زيرا پادتن موجود در شير فقط همراه با مولکول‌هاي چربي به سطح آمده و قابل بررسي مي‌باشد. با توجه به شرايط اجتماعي، اقتصادي و جغرافيايي ايران که بيشتر افراد از فراورده‌هاي سنتي شير استفاده مي‌کنند؛ لذا امکان ابتلاء افراد به اين بيماري وجود دارد (٢٠٠٩ .Zowghi et al).

مباني نظري تحقيق

٢-١- تعريف و تاريخچه بيماري

بروسلوز، نوعي بيماري مشترک بين انسان و حيوان بوده که علاوه بر انسان مي‌تواند طيفي وسيع از دام‌ها و نيز حيوانات وحشي را درگير کرده، با ايجاد سقط‌هاي خودبه خودي در دام آلوده از طريق کاهش زاد و ولد آن ها، خسارتي هنگفت به اقتصاد جامعه تحميل کند ( ,Maleknejad &Peiri ٢٠١٠). اين بيماري در انسان تب مواج، تب مالت، تب ژيبرالتار و تب مديترانه‌اي ناميده مي‌شود و در حيوانات سقط جنين مسري، تب آبورتوس، سقط جنين عفوني، سقط جنين آنزئوتيک، بيماري بانگ و اپيديديميت قوچ ناميده مي‌شود (ذوقي، ١٣٦٨). شناسايي دقيق بيماري در نيمه دوم قرن نوزدهم (١٨٦٣) توسط مارستون پزشک معروف انگليسي انجام شد و از لحاظ باليني از ساير بيماري‌ها تفکيک گرديد (طباطبايي، ١٣٧٠). به دنبال شيوع يک بيماري حاد ناشناخته در سربازان انگليسي مستقر در جزيره مالت و انجام تحقيقات گسترده، عامل بيماري براي اولين بار در سال ١٨٨٦ توسط ديويد بروس[1] از طحال سربازي که در اثر بيماري فوت کرده بود، جدا شد. در سال ١٨٩٦ بانک، باکتري عامل بيماري را از جنين سقط شده گاو جدا کرد. در سال، ١٩٠٥ زاميت[2] رابطه بين خوردن شير تازه بز و ايجاد بيماري در انسان را به اثبات رساند (١٩٨٢ ,Arda and Minbay).

مدت کوتاهي پس از آن، دامپزشک دانمارکي به نام بنگ، جرمي را از موارد سقط جنين گاو جدا کرد و اين بيماري را بنگ ناميد. در ابتدا تصور بر اين بود که اين دو بيماري باهم ارتباطي ندارند ولي در ساليان بعد رابطه نزديک بين باسيل بنگ (باسيلوس آبورتوس ) و ميکروکوکوس مليتنسيس گزارش شد. امروزه اين جرم را بروسلا آبورتوس[3] مينامند (١٩٩١ .Murry et al).

در همين سال هاگس[4] اين بيماري را تب مواج ناميد و رايت براي تشخيص بيماري از روش‌هاي سرولوژي استفاده نمود. در سال ١٩٢٠، مولر[5] جرمي را از کبد و کليه و معده يک خوک جدا کرد که اين جرم باعث سقط جنين خوکها ميشد که ابتدا آن را بروسلا آبورتوس تشخيص دادند اما بعدها مشخص شد که باکتري جداشده خصوصيات متفاوتي دارد و آن را بروسلا سوئيس ناميدند (اديب فر، ١٣٨٠).

به تدريج باکتري‌هاي مشابه ديگري از جنين سقط شده بز، ميش و خوک جدا گرديد و سرانجام در سال ١٩١٨ آليس اوانس[6] شباهت کامل باکتري‌هاي جدا شده را نشان داد و به افتخار ديويد بروس، نام بروسلا به اين باکتري‌ها اطلاق گرديد (٢٠٠٢ ,Nicoletti). در سال ١٩٢٠ خانم آليس اوانس براي اولين بار نشان داد که در حقيقت ميکروکوکوس مليتنسيس ميله‌اي شکل کوچک يا کوکوباسيل بوده و از نظر ريخت شناسي، کشت و خواص بيوشيميايي، قابل تمايز از بروسلا آبورتوس نيست. به علت قابليت سقط جنين در حيوانات و تب مواج در انسان به وسيله اين دو عامل، مير و شا[7] پيشنهاد اوانس را مبني بر طبقه بندي آن‌ها در جنس باکتريوم (که گروه عوامل روده‌اي تيفوئيد- ديسانتري را شامل بوده ) غيرقابل قبول دانستند. بالاخره در همان سال مير و شاو به افتخار کشف اوليه دکتر بروس، تمامي باکتريها جداشده را تحت نام جنس بروسلا قرار دادند (ذوقي و همکاران، ١٣٨٥).

- خصوصيات رشد و فيزيولوژي

بروسلاها با جايگاه داخل سلولي در بدن ميزبان اختصاصي تطابق حاصل نموده و نيازهاي غذايي پيچيده‌اي دارند. سويه‌هاي آن در محيط‌هاي کشت حاوي اسيد آمينه، گلوکز و ويتامين و همچنين تيامين، بيوتين، نيکوتين آميد و يون‌هاي آهن و منگنز رشد مي‌کنند. از عوامل موثر فيزيکي در رشد اين باکتري ها، حرارت، pH و اسمولاريته مي‌باشد. دماي اپتيمم رشد اين باکتري‌ها ٣٧ درجه سلسيوس و pH مناسب رشد بروسلا 4/7-٦/٦ مي‌باشد. اسمولاريته مناسب رشد بروسلا ٥ تا ١٥ درصد مولار کلريد سديم است. نمونه‌هاي تازه با منشا حيواني يا انساني معمولا در محيط کشت بروسلا آگار، محيط کشت حاوي مغز و يا محيط‌هاي کشت خون توانايي رشد دارند. بروسلا آبورتوس در جداسازي اوليه براي رشد خود به حدود ٥ تا ١٠ درصد دي‌اکسيدکربن نيازمند است و البته بقيه گونه‌ها در مجاورت هوا رشد مي‌کنند (٢٠١٣ ,.Szulowski et al).

ارگانيسم‌هاي جنس بروسلا کربوهيدرات‌ها را مصرف مي‌کنند اما مقادير کافي از اسيد يا گاز که در طبقه بندي آن‌ها مناسب باشد را توليد نمي‌کنند. علي رغم اين که همه سويه‌هاي بروسلا کاتالاز مثبت هستند اما از نظر اکسيداز، اوره آز و توليد H2S متفاوتند. گونه‌هاي اصلي بروسلا و بيووارهاي آن‌ها بر اساس آزمون‌هاي متابوليسمي نظير آزمون اکسيداتيو، رشد روي محيط‌هاي کشت حاوي رنگ و نيز ليزشدن به وسيله باکتريوفاژها قابل افتراق هستند. چهار گونه بروسلا که انسان را آلوده مي‌کنند شامل : ملي تنسيس، آبورتوس، سوئيس و کنيس واجد آنزيم‌هاي کاتالاز و اکسيداز مي‌باشند (٢٠١٠ ,Araj). اين باکتري‌ها در برابر حرارت نسبتا حساس هستند و در شير و ساير فرآورده‌هاي لبني با روش پاستوريزاسيون به

- خصوصيات ژنتيکي بروسلا

خصوصيات ژنوم از اهميت اساسي در تعريف جنس برخوردار است. از اين رو، ارتباط بروسلا با گروه آلفا پروتئوباکترها از طريق دو کروموزوم، همانند ديگر اعضاي گروه، مورد حمايت مي‌باشد (٢٠٠٥ .Halling et al). ژنوم بروسلا ملي تنسيس سويه تيپ M١٦ براي اولين بار به وسيله

Del Vecchio و همکاران به عنوان نامزد (کانديد) پروتايپ گونه‌هاي بروسلا در سال ٢٠٠٢ مشخص گرديد. بعدا ژنوم سويه رفرانس ١٣٣٠ بروسلا سوئيس و سويه وحشي ٩٤١-٩ بروسلا آبورتوس (٢٠٠٥ .Halling et al) و اخيرا سويه تيپ بروسلا اويس ATCC٢٥٨٤٠ (Sechadri, &Tsolis ٢٠٠٩) شناسايي شد. در مراحل بعدي نيز ژنوم ديگر سويه‌ها از جمله سويه ٢٣٠٨ بروسلا آبورتوس، با کاربرد وسيع در بررسي‌هاي تجربي (٢٠٠٥ .Chain et al) و سويه واکسن ١٩.S بروسلا آبورتوس (٢٠٠٨ ,Folkerts &Crasta ) شناسايي شده و تاکنون ١٣ ژنوم بروسلاها مشخص گرديده است (٢٠٠٩ ,.Foster et al). اين پيشرفت‌ها به درک و شناخت بيشتر گونه‌ها و بيووارهاي بروسلا براي طبقه بندي

مقاومت باکتري

بقاي اين باکتري به شرايط مختلفي مانند: نوع ماده، تعداد باکتري ها، دما، pH، نور آفتاب و حضور ساير ميکروارگانيسم‌ها بستگي دارد (٢٠٠٦ ,.Corbel et al). بروسلاها با وجود اينکه فاقد هاگ هستند ولي بقاي آن‌ها در محيط خارج از بدن زياد مي‌باشند. براي مدت‌هاي طولاني در گوشت يخ زده زنده ميماند. همچنين ميکروب در مراحل نمک سودکردن گوشت براي مدت بيش از ٣ ماه فعال است (ذوقي، ١٣٦٨).

بقاي بروسلا در فرآورده‌هاي غذايي و ارتباط آن با برخي فاکتورها در جدول شماره ٢-٢ آمده است. بروسلا آبورتوس در ترشحات رحم در زمستان ١٠ روز روي زمين زنده ميماند. در شير در ١٥ درجه سانتيگراد به مدت ٢٨ روز و در پنير در ٤ درجه سانتيگراد، ١٨٠ روز و در کره، ١٤٢ روز زنده ميماند. جدول ٢-٣ بقاي بروسلا آبورتوس را در فرآورده‌هاي لبني طي شرايط مختلف زماني و دمايي نشان ميدهد (اوحدي نيا، ١٣٨٦).

ارگانيسم در خاک، ٧٠ روز و در آب، ٣٥ روز فعال باقي ميماند. از طرفي در برابر مواد ضدعفونيکننده، نور، گرماي آفتاب و خشکي مقاومت زيادي ندارد. در ماه‌هاي گرم، خيلي زود غيرفعال مي‌شود و در ماه‌هاي سرد، مدت بيشتري زنده باقي ميماند. در ٦٠ درجه سانتيگراد طي ١٠ دقيقه از بين

[1] . David Bruce

[2] . Zammit

[3] . Brucella abortus

[4] . Hughes

[5] . Moller

[6] . Alis evance

[7] . Meyer & Shaw

قیمت: 65,000 تومان پرداخت و دانلود

#نسخه الکترونیکی کمک در کاهش تولید کاغذست. #اگر_مالک_یا_ناشر_فایل_هستید، با ثبت نام در سایت محصول را به سبدکاربری خود منتقل و درآمدفروش آن را دریافت نمایید.

برچسب ها: پروژه بررسي بيماري بروسلوز شیر خام

دسته بندی: 🔺دیجیتال فایل های الکترونیکی » صنایع غذایی (آموزش_و_پژوهش)

تعداد مشاهده: 45 مشاهده

فرمت محصول دانلودی:.docx

فرمت فایل اصلی: .docx

تعداد صفحات: 53

حجم محصول:1,397 کیلوبایت